niedziela, 5 maja 2019

Colloquia Norwidiana XVI. „Vade-mecum”


W dniach 22-25 maja w Kazimierzu Dolnym odbędzie się kolejne spotkanie znawców i miłośników Norwida, organizowane przez Ośrodek Badań nad Twórczością C. Norwida KUL i przy wsparciu Fundacji Norwidowskiej. Po dwóch latach spotykamy się, by pochylić się szczegółowiej nad Vade-mecum. Oto program:

Do pobrania tu:
https://drive.google.com/open?id=14AD5W8Kob_JowGgb4R7-qxQZxkrXByvt


22 maja, środa, godz. 15.00

Józef Fert (KUL Lublin)  
Vade-mecum w perspektywie czasu

Krzysztof Trybuś (UAM Poznań)
Tradycja, pamięć i teraźniejszość. Uwagi o formach czasu w Vade-mecum Cypriana Norwida

Zofia Dambek-Giallelis (UAM Poznań) 
Norwidowskie vade-mecum po cywilizacji XIX w.

Paulina Abriszewska (UMK Toruń) 
Norwidowska krytyka kultury w Vade-mecum

Agnieszka Ziołowicz (UJ Kraków) 
Vade-mecum drogami cnoty

Bernadetta Kuczera-Chachulska (UKSW Warszawa, IBL PAN Warszawa)
Vade-mecum jako całość


23 maja, czwartek, godz. 9.00


Lidia Banowska  (UAM Poznań) 
„W siebie pochylon”, „sam błądzę” czy „pójdź za mną”? – Vade-mecum jako „pamiętnik artysty”. (O kreacjach podmiotu cyklu)

Adam Cedro (Kielce)
Autotematyzm Vade-mecum

Arent van Nieukerken (UvA Amsterdam) 
Norwidowski styl epistolograficzny a dialogiczna struktura jego liryki na przykładzie utworów z Vade-mecum

Maria Wójcik (Urz Rzeszów) 
Symbolika oraz funkcje czerni i bieli w wierszach ze zbioru Vade-mecum

Tomasz Korpysz (UKSW Warszawa) 
Z problemów języka Vade-mecum

godz. 15.00

Anna Kozłowska (UKSW Warszawa)
O kilku trudnych zdaniach z Vade-mecum. Uwagi interpretacyjno-metodologiczne

Piotr Chlebowski (KUL Lublin)
Vade-mecum jako problem edytorski

Grażyna Halkiewicz-Sojak (UMK Toruń)
„Wędrowne” wiersze Norwida (Rzecz o wierszach, które powstały i były publikowane wcześniej, a swoją ostateczną redakcję uzyskały w Vade-mecum)

Mateusz Grabowski (UMK Toruń) 
Studium typograficzne wybranych wierszy Norwida z kodeksu Vade-mecum na podstawie transliteracji autografu

Jan Zieliński (UF Fryburg, UKSW Warszawa) 
Rękodzielni-zegarków Agenda



24 maja, piątek, godz. 9.30

Michał Masłowski (Universite de Paris-Sorbonne)
„Drogę znając drugą...”. Wiersze o bliskości w Vade-mecum

Marta Kosmala (UKSW Warszawa) 
O relacjach międzyludzkich w Vade-mecum

Eliza Kącka (UW Warszawa) 
Vade-mecum – snobizm i postęp

Izabela Piskorska-Dobrzeniecka (UMK Toruń) 
Moralności i konteksty – o Norwidowskich wizerunkach Mojżesza

Marek Stanisz (Urz Rzeszów) 
Poezja Norwida wobec „chwili krytycznej”. Jeszcze raz o przedmowie do Vade-mecum


godz. 15.00

ks. Antoni Dunajski (WSD Pelplin) 
Chrześcijaństwo w poetyckich aluzjach Vade-mecum

Ewangelina Skalińska (UKSW Warszawa) 
Wokół ironii chrześcijańskiej. Uwagi na marginesie wiersza Spowiedź

Aleksandra Musiałowicz (UW Warszawa) 
Tadeusz Różewicz wobec Vade-mecum Cypriana Norwida

Wojciech Maryjka (Urz Rzeszów) 
Ślady Norwidowskiego Vade-mecum w najnowszej poezji polskiej

Karol Samsel (UW Warszawa) 
Vade-mecum wobec anglojęzycznego cyklu poetyckiego drugiej połowy XIX wieku


25 maja, sobota, godz. 9.00

Renata Gadamska (UJ Kraków) 
„Bursowy cielec”. Pieniądz i ekonomia w Vade-mecum

Tomasz Chachulski (UKSW Warszawa)
„Niechże ci lekką będzie ziemia wschodnia” – wokół wiersza Pamięci Alberta Szeligi hrabi Potockiego – pułkownika – zmarłego na Kaukazie

Magdalena Woźniewska-Działak (UKSW Warszawa)
Wokół wiersza Wtedy Ty, Matko!

Marek Buś (UP Kraków) 
Wokół Kolebki pieśni Norwida

Włodzimierz Toruń (KUL Lublin) 
Sekwencja „umarłych formuł” w Vade-mecum

Łukasz Niewczas (KUL Lublin)
Wokół wiersza Początek broszury politycznej...


środa, 1 maja 2019

Norwid we współczesnym kontekście


Niezastąpiony Jan Zieliński podrzucił ożywczy ślad recepcji poety. Filmowy.
Uwadze poleca się minutowy fragment mniej więcej od 1:38:00, do obejrzenia pod linkiem:
https://ninateka.pl/film/jestes-bogiem-leszek-dawid

Perełki :)
Dziękujemy

I fragment listy dialogowej:
- Gustaw, nie mogę już tak, stary, nie dam rady.
- Ty, chłopie, musisz w końcu nagrać solową płytę, rozumiesz. Wiadomo, ze mną byś to zrobił raz dwa. Ty, Czekaj. Eeee… ten…. Mam. „Magia magika”. Taki tytuł. No weź, zrobisz jak chcesz.
- Posłuchaj mnie…
-No po swojemu zrobisz…
- K…, przestań na chwilę. Wszystko się zj… Nie wiem.
- A jak byśmy zaczęli po sylwestrze?
- Ale skąd. Bo ja nie mam nowych kawałków ani…
- No i co z tego? Weźmiemy coś z poezji.
- Co ty bredzisz?
- No, a ile jest tych przepięknych rzeczy, niewykorzystanych? Perełki, chłopie, no. Asnyk. Norwid.
- Gustaw, ale jak można rymować cudze teksty?
- Stary, można, sprawdziłem, nie ma żadnych problemów z prawami…
- Poczekaj, posłuchaj mnie…
- Żałobny Bema pamięci rapsod…

- P….

czwartek, 18 kwietnia 2019

Polihymnia CN Piotra Chlebowskiego


I kolejna nowość: 25 rozpraw Piotra Chlebowskiego w dwu woluminach: XXX i XXXI tom serii "Studia i monografie" Ośrodka Badań nad Twórczością Cypriana Norwida KUL. Podtytuł: Studia i szkice interpretacyjne. Obszerny zestaw tekstów z kręgów edytorstwa, liryki, prozy, plastyki i muzyki oraz - last but not least - Quidama. Oba tomy zawierają przebogatą dokumentację graficzną.
t. 1 - ss. 408, t. 2 - ss. 528.
Czyli razem 930 :)
Gratulacje dla Autora i podziękowanie za dedykację.
Szczegóły zawartości na zdjęciach.







3. tom Katalogu prac plastycznych Norwida


Ukazał się właśnie III tom monumentalnego Katalogu prac plastycznych Cypriana Norwida w opracowaniu Edyty Chlebowskiej (Prace w albumach 3, Prace luźne). Album zawiera ponad 250 ilustracji, doprowadzone do nr 701. Otrzymaliśmy kolejny zbiór porządnie opracowanej i zreprodukowanej w odpowiedniej jakości twórczości plastycznej Norwida.

Ogromne gratulacje dla Autorki za tak ważną i dopracowaną rzecz. 

Książkę wydało Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 2019
ss. 576






niedziela, 31 marca 2019

Jan Zieliński, Spłaszczona nieco

Jan Zieliński
Spłaszczona nieco

Nad ziemią i na ziemi podróż i dwie powieści, czyli ciekawa tegoczesna gawęda


Książka ta, opatrzona dość osobliwym tytułem, ukazała się w Warszawie w roku 1842 – w trzech tomach, bez nazwiska autora ani tłumacza. Adresowana do młodzieży, zawiera szereg utworów nierównej długości, poświęconych podróżom i nauce. Autor posłowia wspomina, że uprzednio wydał był swój przekład Ostatnich dni Pompei Bulwer Lyttona – stąd wiemy pośrednio, że chodzi o Ludwika Paprockiego. Tu, wśród adaptacji utworów E. Sue i Miss Marget, umieścił Podróż nadziemską – znaleziony „w jednym z pism francuskich” obszerny artykuł Pierre’a Boitard, „traktujący o najciekawszej części nauki przyrodzenia w sposobie do pojęcia ogólnego zastosowanym”1.
Narrator, jak typowy bohater romantyczny, słucha słowika i marzy. W tym stanie rozmarzenia pojawia się mu diabeł kulawy, który spontaniczny, egzaltowany okrzyk narratora („O cudowny wynalazku! Zawołałem, jak to rozległe sklepienie niebieskie dziwnie ogarnia poziom światów”) poddaje bezlitosnej analizie i wykazuje jego bezsens z naukowego punktu widzenia: „Primo, to co widzisz nie jest sklepieniem, lecz przestrzenią; secundo ta przestrzeń nie jest niebieską lecz czarną, jak wszystko co nie ma koloru, i taką byś ją widział, gdyby nie była stale napełnioną światłem słonecznym; tertio, sklepienie twoje nic zgoła nie ogarnia, bo przestrzeń jest jak czas bez granic i nieskończona; quatro, poziom znajduje się na ziemi, a nie na niebie, gdzie go nie ma bynajmniej; na koniec wasz zbiór światów, Universum, łącząc w to drobną ziemię na której mieszkasz, kilka małych planetek i dość liche słońce, jest zaledwie punktem w nieskończoności – mniej jak ziarnkiem piasku w oceanie”2.
W dalszym ciągu opowieści diabeł opisuje cały szereg doświadczeń fizycznych, tłumacząc na ich przykładzie działanie siły przyciągania i siły odśrodkowej. A kiedy narrator wyraża chęć ujrzenia ziemi z innego punktu widzenia, „diabeł szczudłowy” bierze go za rękę i z szybkością meteora ruszają w podróż międzyplanetarną.
Pierre Boitard (1789-1859), francuski przyrodnik i popularyzator nauki, ogłosił swe Etudes astronomiques w roku 1839 w konserwatywnym piśmie „Musée des familles”. Rzecz cieszyła się powodzeniem, w roku następnym doczekała się przekładu włoskiego. W roku 1861, a więc pośmiertnie, wydrukowano podobną jego opowieść, przedstawiającą młodemu czytelnikowi jak wyglądał Paryż, zanim na tych terenach pojawił się człowiek3. Dziś Boitard uważany jest za prekursora Verne’a w zakresie opowieści przygodowych, adresowanych do młodzieży i popularyzujących naukę (Etudes astronomiques) i autora pierwszej „opowieści darwinowskiej” (Etudes antédiluviennes)4.
Czytając Podróż nadziemską (polską wersję Etudes astronomiques) dziś, ze znajomością późniejszego rozwoju literatury, trudno nie zwrócić uwagi na fakt, że przekład ten musiał być czytany przez jednego z najważniejszych pisarzy polskich XIX wieku. Rzecz zasługuje na osobne studium, tu tylko dwa znamienne przykłady. Diabeł opowiada o tzw. „małych księżycach”: „Gdy który z nich skutkiem jakiego wstrząśnienia dostanie się w waszą atmosferę, tarcie powietrza unieważnia jego siłę rzutu i spada na ziemię. Wówczas otwieracie usta i oczy, obwołujecie cuda i mniemacie, że wam z księżyca rzucają kamienie; w końcu, chcąc okazać, że coś rozumiecie, nadajecie im nazwę meteorytów, aerolitów, asterolitów, etc.”5. Echa tej przemowy znajdujemy w powszechnie znanym (spopularyzowanym przez piosenkę Wandy Warskiej) wierszu Norwida W Weronie, w słowach „A ludzie mówią, i mówią uczenie, / Że to nie łzy są, ale że kamienie”6. Natomiast wywód narratora: „Zawsze słyszałem, że ziemia była okrągłą; tymczasem rzecz się ma zupełnie inaczej. Nie tylko jest spłaszczoną u obu biegunów; lecz nawet wzdętą przy równiku, co jej nadawało postać ellipsy, mającej dwie osi bardzo zbliżone do środka”7 powraca w otwierającym cykl Vade-mecum wierszu Okólniki w przeciwstawieniu dwóch opinii, ujętych, rzecz znamienna, w cudzysłów:
„Z i e m i a - j e s t   k r ą g ł a - j e s t   k u l i s t a!”
[...]
„U  b i e g u n ó w - s p ł a s z c z o n a - n i e c o...”8
Dziś możemy powiedzieć, że są to niemal dosłowne cytaty z polskiego przekładu francuskiej książki popularnonaukowej dla młodzieży, wydanego w roku 1842, kiedy to Norwid na zawsze wyjeżdżał z Warszawy.

1 [Ludwik Paprocki], Objaśnienie i Sprostowanie, w: Nad ziemią i na ziemi podróż i dwie powieści, czyli ciekawa tegoczesna gawęda, Warszawa 1842, t. III, s. 287, 288.
2 Nad ziemią i na ziemi podróż i dwie powieści, czyli ciekawa tegoczesna gawęda, wyd. cyt., t. I, s. 72-73.
3 Por.: Pierre Boitard, Etudes antédiluviennes – Paris avant les hommes. Paris 1861, Passard.
4 Zob.: Marc Angenot, Science Fiction in France before Verne, “Science Fiction Studies”, vol. 5, part 1, March 1978.
5 Nad ziemią i na ziemi podróż i dwie powieści, czyli ciekawa tegoczesna gawęda, wyd. cyt., t. I, s. 98.
6 Norwid, Pisma wszystkie, t. II, s. 22.
7 Nad ziemią i na ziemi podróż i dwie powieści, czyli ciekawa tegoczesna gawęda, wyd. cyt., t. I, s. 94.

8 Norwid, Pisma wszystkie, t. II, s. 13.

poniedziałek, 25 marca 2019

Zmarł prof. Mieczysław Inglot

Klub "Tygodnika Powszechnego" we Wrocławiu
Z głębokim smutkiem zawiadamiamy, że w sobotę wieczorem zmarł prof. Mieczysław Inglot, historyk literatury polskiej, edytor, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego, ceniony znawca literatury okresu romantyzmu, zasłużony członek Klubu "Tygodnika Powszechnego" we Wrocławiu.
Łączymy się w bólu z rodziną. W pamięci mamy spotkania z Profesorem, Jego wypowiedzi, rady, świadectwa, pomysły, anegdoty... Na zawsze pozostanie w naszych wspomnieniach jako wyjątkowa postać naszego środowiska, które z oddaniem współtworzył.

Prof. Mieczysław Inglot z Norwidologami, Kazimierz Dolny, maj 2009

środa, 13 marca 2019

1% dla Fundacji Norwidowskiej

1% dla Fundacji Norwidowskiej



Szanowni Państwo,
założona w 1992 r. Fundacja Norwidowska wspiera różne inicjatywy, mające na celu upowszechnienie dzieła Cypriana Norwida w Polsce i za granicą. Fundacja bierze aktywny udział w organizacji norwidowskich sympozjów, konkursów, wspiera wydawnictwa poświęcone osobie i twórczości autora Vade-mecum. Najważniejszym projektem, nad którym Fundacja sprawuje pieczę jest pierwsze w pełni krytyczne wydanie Dzieł wszystkich Cypriana Norwida.
    Fundacja Norwidowska jest organizacją pożytku publicznego, która swoją działalność realizuje głównie dzięki wsparciu darczyńców. Dziękując za dotychczasową pomoc zwracamy się z serdeczną prośbą o dalsze wspieranie naszych inicjatyw, bądź poprzez bezpośrednią wpłatę na konto (Bank Pekao SA: 57 1240 1503 1111 0000 1752 8250, Fundacja Norwidowska, ul. Chopina 27, 20-023 Lublin), bądź też poprzez przekazanie 1 % podatku:
Fundacja Norwidowska, nr KRS: 0000129753.
Za pośrednictwem strony internetowej Fundacji mogą Państwo skorzystać z bezpłatnego oprogramowania do rozliczania podatku, który udostępniamy w wersji tradycyjnej (program do pobrania na komputer) oraz on-line. Oferujemy również możliwość pobrania i wydrukowania tradycyjnych formularzy PIT z wpisanym numerem KRS Fundacji do wypełnienia odręcznego.
Poniższy link prowadzi bezpośrednio do strony umożliwiającej skorzystanie z oprogramowania:

czwartek, 7 marca 2019

Miłość czysta w radiowej Jedynce


9 marca o godzinie 21:00 zapraszamy do radiowej Jedynki na słuchowisko 🎙️📻 wg. komedii Cypriana Kamila Norwida "Miłość - czysta u kąpieli morskich" w adaptacji i reżyserii Jerzy Machowski.
Cztery postaci z tak zwanego dobrego towarzystwa spędzają wolny czas w nadmorskim kurorcie w Normandii. Młodzi, piękni, wrażliwi i spragnieni miłości. Zdrowotne kąpiele i picie oślego mleka, afekty i namiętności, flirty i intrygi, zaręczyny i samobójstwa - wszystko to z miłości... własnej?

Realizacja akustyczna: Maciek Kubera
Muzyka: Ignacy Zalewski
Obsada:
Julia - Teresa Kowalik
Marta - Angelika Kurowska
Feliks - Krzysztof Szczepaniak
Erazm - Paweł Paprocki
Zapraszamy 
https://www.polskieradio.pl/357/6991/Artykul/2274025

sobota, 9 lutego 2019

Pomocny gest dla pani Teresy Budzisz-Krzyżanowskiej


Miłośniczka Norwida i kapitalna jego recytatorka znalazła się w potrzebie...
10 lutego Fundacja Anny Dymnej organizuje w Krakowie koncert charytatywny na rzecz pani Teresy Budzisz-Krzyżanowskiej. Wystąpi m.in. Leszek Możdżer.
Więcej tu:
https://www.onet.pl/?utm_source=www.facebook.com_viasg_kultura&utm_medium=social&utm_campaign=leo_automatic&srcc=ucs&pid=b8e7d2a8-8fec-4506-a3ee-ae3628b827fa&sid=bf78661f-61f7-40de-becc-94f65255b9ae&utm_v=2

Można także wspomóc akcję wpłatą na konto Fundacji:
SANTANDER BANK POLSKA SA
65 1090 1665 0000 0001 0373 7343
Z dopiskiem "Teresa Budzisz-Krzyżanowska"

Zbiórka trwa do końca lutego.

Zachęcamy miłośników Norwida, poezji i dobrej recytacji do włączenia się, także przez upowszechnianie tej informacji. Należałoby.

A Pani Teresie Budzisz-Krzyżanowskiej życzymy powrotu do zdrowia. 

piątek, 2 listopada 2018


W zagranicznym domu aukcyjnym wystawiono popiersie Norwida autorstwa Cypriana Godebskiego wykonane w 1875 roku. Proszę zobaczyć tę niezwykłość.
Zwraca uwagę krzyżyk na szyi.
Rzeźbę sprzedano prywatnemu kolekcjonerowi [?] w dniu 26 października 2018 r.

środa, 31 października 2018

Osobność. "Klucze od Echa"


W serii "Poezje" Universitas wydał wybór wierszy Norwida poszerzony o 10 szkiców o poecie i poezji. Tom redagowała Eliza Kącka. Wczoraj, w Piwnicy pod Baranami, miała miejsce prezentacja książki i wieczór poezji: 
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=2404144509626295&set=pcb.1934338779954564&type=3&theater&ifg=1

Kilka zdjęć pokazujących zawartość:
















poniedziałek, 15 października 2018

Konserwacja listów Norwida z archiwum zmartwychwatańców

Na Facebooku, na stronie AGAD, dłuższy tekst o dokonanej konserwacji listów Norwida z archiwum zmartwychwstańców w Rzymie. Oryginał pod linkiem:

https://www.facebook.com/notes/archiwum-g%C5%82%C3%B3wne-akt-dawnych/konserwowali%C5%9Bmy-listy-wieszcz%C3%B3w/1833687660020367/

Dla tych, którzy nie mają dostępu, wklejam ułomną wersję tekstu, tak się przekleiło:


14 października w tym roku to Europejski Dzień Konserwacji-Restauracji. Obchodzimy go w ramach Europejskiego Roku Dziedzictwa. Czas wiec pokazać jedno z najważniejszych zadań zrealizowanych w tym roku w Centralnym Laboratorium Konserwacji Archiwaliów AGAD.
Na początku roku zakończone zostały prace konserwatorskie i zabezpieczające na 29 listach sygnowanych przez Adama Mickiewicza i Kamila Cypriana Norwida. Listy w ramach programu wspierania archiwów polskich za granicą prowadzonego przez Archiwa Państwowe, a finansowanego przez MKiDN, przekazane zostały do konserwacji z Archiwum Zgromadzenia Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie. Zgromadzenie to założył w 1836 roku Bogdan Jański, przyjaciel obu Wieszczów. Po wyjeździe Jańskiego z Paryża do Rzymu, obaj poeci prowadzili z zakonnikami ożywioną, bardzo osobistą korespondencję.
23 listy Norwida i 6 listów Mickiewicza przywieziono do AGAD pod koniec roku 2017, a w lutym 2018 zostały one przekazane z powrotem do Rzymu, po konserwacji i zabezpieczeniu.
W ramach prac konserwatorskich zostały wykonane m. in. badania mikologiczne, badania atramentów, badania światłotrwałości oraz obrazowanie dokumentów w podczerwieni i ultrafiolecie. Z wybranych dokumentów pozyskano też pliki PTM (wielomianowe mapy tekstury), które pozwalają na zarejestrowanie słabo widocznych cech papieru oraz dokumentację mikroskopową.
Badamy czy Mickiewicz jest odporny na światło...
Ponadto w ramach projektu wykonano w AGAD pełną digitalizację dokumentów, dzięki której będą one udostępniane w postaci cyfrowej.
Konserwatorzy oczyścili dokumenty i zreparowali uszkodzenia mechaniczne. Każdy z listów został zabezpieczony na specjalnie zaprojektowanej podkładce i kopercie. Wszystkie zabezpieczono w specjalnych archiwalnych pudłach.

Ubytki i przedarcia zreperowaliśmy bibułką japońską

Ze względu na wartość dokumentów zdecydowaliśmy się na ograniczoną interwencję konserwatorską, której celem było możliwe jak najlepsze zabezpieczenie dokumentów oraz pozyskanie wielu informacji na temat ich stanu zachowania oraz materiałów, z których są wykonane. Miedzy innymi otrzymaliśmy potwierdzenie, że dokumenty mogą być eksponowane jedynie bardzo rzadko, w warunkach kontrolowanego oświetlenia, gdyż należą do grupy materiałów wrażliwych na światło.
Jeden z listów Norwid napisał na papierze z ozdobnym znakiem wodnym

Listy były czyszczone delikatnymi gąbkami...

Norwid po konserwacji i zabezpieczeniu - praca ukończona.
Możliwość studiowania dokumentów napisanych rekami Norwida i Mickiewicza była fascynującym doświadczeniem, a przy okazji dowidzieliśmy się, że Norwid sygnował swoje teksty wieloma różnymi podpisami.



Dziewiętnastowieczne papiery listowe był czasem oznaczane tłoczonymi ozdobnikami

Pudła z listami po powrocie do magazynu w Archiwum Zgromadzenia Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie.